ماهواره شرکت دیجیتال گلوب

مهمترین رخداد های زمین در سال ۲۰۱۷ از دید سنجنده های ماهواره دیجیتال گلوب

درحالیکه روزنامه‌نگاران بر روی زمین در تکاپوی تهیه خبر هستند، ماهواره ها با چرخش بر مدار زمین این صحنه‌ها را با جزئیات دقیق از فضا مستندسازی می‌کنند.

به منظور بازتاب مهمترین رخدادهای زمین در سال ۲۰۱۷، شرکت دیجیتال گلوب، مجموعه‌ای از تصاویر خارق‌العاده را به نمایش گذاشته است که وقایع مهمی همچون بحران‌های طبیعی، دستاوردهای بهت‌انگیز و رویدادهای ژئوپلیتیک را روایت می‌کند.

 


تندبادهای دریایی Harvey ،Irma و Maria باعث ایجاد خساراتی در بخش‌های وسیعی از آمریکا شدند. تصویر اخذ شده در ۳۰ آگوست توسط ماهواره WorldView-2 است که حجم سیل در شهر Brookshire در تگزاس را نشان می‌دهد.

سیل در شهر Brookshire در تگزاس

 

جزیره آتشفشانی جدید تشکیل شده در چند صد مایلی شرق فوجی که دو جزیره هونگا-تونگا و هونگا-هاآبای را به هم متصل کرده است. تصویر اخذ شده با ماهواره WorldView-2 در ۲۹ جون این جزیره را نشان می‌دهد.

جزیره آتشفشانی جدید تشکیل شده در شرق فوجی

 


آغاز به کار ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ یکی از بزرگترین حرکت‌های اعتراضی در تاریخ امریکا را به راه انداخت. تصویر اخذ شده در ۲۱ ژانویه توسط ماهواره WorldView-2، اعتراضات زنان در شهر Denver را نشان می‌دهد.

اعتراضات زنان در شهر Denver

 


نسل کشی مسلمانان Rohingya در میانمار در سال ۲۰۱۷ در سطح بین‌الملل خبرساز شد. نیروهای نظامی دولتی در روهینگیا به صورت وحشیانه روستاها را به آتش کشیده و به زنان و بچه‌ها تجاوز کردند. بیش از ۶۲۰ هزار نفر از مردم مجبور به فرار به کمپ‌هایی در نزدیکی بنگلادش شدند. تصویر اخذ شده توسط ماهواره WorldView-2 در تاریخ ۵ نوامبر کمپ پناهندگان Nayapara در بنگلادش را نشان ‌می‌دهد.

نسل کشی مسلمانان Rohingya در میانمار 

 


عراق و سوریه مواضع گروه داعش را تصرف کردند. تصویر اخذ شده توسط WorldView-2 در ۹ اکتبر، نیروهای سوری را نشان می‌دهد که در میدان النعیم شهر رقه، دور هم جمع شده و با ویرانی‌های ساختمان‌های تخریب شده احاطه شده‌اند.

تصرف مواضع گروه داعش توسط نیروهای عراق و سوریه


در سال ۲۰۱۷ ونزوئلا با یکی از بدترین رکودهای اقتصادی در قرن اخیر روبرو شد. تصویر اخذ شده در تاریخ ۲۸ آوریل بوسیله ماهواره
WorldView-2 شلوغ‌ترین بندر ملی ونزوئلا به نام Puerto Cabello را نشان می‌دهد که با کاهش تاسف‌بار ترافیک کاری و تعداد کم کشتی‌های پهلو گرفته در چند سال اخیر روبه‌رو بود.

بندر ملی ونزوئلا به نام Puerto Cabello


در ۱۴ اکتبر در سومالی تروریست‌ها
یک کامیون حاوی بمب را منفجر کردند. این حمله که بزرگترین و مرگبارترین حمله از نوع خود بود، باعث کشته شدن ۵۱۲ نفر و مجروح شدن ۳۱۶ نفر شد. تصویر اخذ شده با ماهواره WorldView-3 در تاریخ ۱۶ اکتبر، نشان‌دهنده شرایط بعد از این انفجار است.

منفجر کردن یک کامیون حاوی بمب توسط تروریست‌ها در سومالی

 


نماینده ارشد سازمان ملل در ۱۰ دسامبر خواستار هماهنگی جهانی برای مقابله با قحطی شد. این بحران زندگی بیش از ۲۰ میلیون نفر در یمن، سومالی، سودان جنوبی و نیجریه را تحت تاثیر قرار داده است. تصویر اخذ شده در تاریخ ۲ دسامبر بوسیله ماهواره WorldView-2  گسترش پناهندگان و چادرهای پزشکی بر پا شده در یکی از آسیب‌دیده‌ترین مناطق در Dikwa در ایالت Borno نیجریه را نشان می‌دهد.

پناهندگان و چادرهای پزشکی بر پا شده در ایالت Borno نیجریه


آتش‌سوزی‌های بزرگ کالیفرنیا را در نوردید. کالیفرنیا با دو سانحه بزرگ آتش‌سوزی متحمل خسارت‌های زیادی شد. یکی در منطقه Napa و Sonoma در اکتبر و دیگری در داخل و اطراف لس‌آنجلس. این آتش‌سوزی‌ها باعث کشته شدن تعداد زیادی از افراد، نابودی هزاران خانه و صدها هزار مزرعه و باغ شده است. تصویر اخذ شده توسط ماهواره
GeoEye-1 در ۱۱ اکتبر، محله Coffey در Santa Rosa را که در آتش سوخته است، نشان می‌دهد. در این تصویر با ترکیب رنگی کاذب، مناطق قرمز نشان دهنده گیاهان سالم و مناطق سبز و خاکستری نشان‌دهنده خانه‌ها و گیاهان سوخته است.

آتش سوزی در کالیفرنیا

روز GIS

روز جهانی سامانه اطلاعات مکانی(GIS day)

روز GIS یک مراسم سالانه است که اولین بار در ۱۹ نوامبر ۱۹۹۹ توسط انجمن ملی جغرافیایی آمریکا و شرکت ESRI برگزار شد. از آن روز به بعد هر ساله در سومین چهارشنبه ماه نوامبر این روز توسط همه افرادی که با تلفیقی از اطلاعات مکانی و توصیفی سرکار دارند در سراسر دنیا گرامی داشته می‌شود. در کشور ما نیز جامعه صنفی مهندسین نقشه بردار ایران(ISS)، روز سامانه اطلاعات مکانی را همزمان با دنیا جشن می‌گیرد.

شرکت آرکا نیز به عنوان یکی از شرکت‌های فعال در تهیه داده های مکانی و نقشه برداری هوایی، این روز را به همه کاربران و علاقه‌مندان GIS تبریک می‌گوید.

تصویر ماهواره ای برای ارزیابی منابع آبی

نظارت بر منابع آب با استفاده از تصاویر ماهواره‌ ای رزولوشن بالا

رودخانه‌‌ها و دریاچه‌‌ها بخش مهمی از چرخه هیدرولوژیکی آب را تشکیل داده و یک منبع مهم برای زندگی بر روی زمین هستند. تولید محصولات کشاورزی و توسعه اقتصادی و صنعتی کشورها وابسته به منابع آبی هر کشور و مدیریت درست آن است. نقشه‌ برداری سطوح آبی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ ای رزولوشن بالا و سنجش از دور، نقش مهمی در نظارت بر تالاب‌‌ها، ارزیابی سیل، برآورد سطح آب منطقه و مدیریت منابع آبی دارد. با استفاده از تصاویر ماهواره‌ ای و سنجش‌ از دور می‌توان منابع آبی را از نظر کیفی و کمی مورد بررسی قرار داد.

استفاده از روش‌‌های سنتی و اطلاعات زمینی برای پایش و ارزیابی منابع آبی سطح زمین بسیار وقت‌‌گیر و هزینه‌بر بوده و در اغلب موارد برآورد ضعیفی از مقدار آب موجود در منطقه را به دست می‌دهد. استفاده از تصاویر ماهواره‌ ای رزولوشن بالا و فناوری سنجش‌ از دور با توجه به کاهش زمان، هزینه، انجام محاسبات گوناگون و تکرارپذیری در فصول و زمان‌‌های مختلف بسیار به‌صرفه و معقول است. برای مثال انواع مختلف آب در تصاویر RGB به صورت بصری قابل شناسایی است، اما اطلاعات باندهای طیفی در تصاویر ماهواره ای برای بازیابی پارامترهای کیفی آب ضروری هستند. به دست آوردن ضریب برگشت پذیری رسوبات معلق و ضریب جذب مواد رنگی آلی محلول آبی از این باندها، تولید مدل‌های بهتر از طیف بازتابی را برای بررسی کیفیت آب ممکن می‌سازد.

سنسورهای ماهواره ای برای مطالعه آب‌ها و اقیانوس‌ها مانند SeaWiFS و MODIS برای بازیابی پارامترهای کیفی آب کارا هستند. با این حال، چنین سنسورهایی معمولا دارای رزولوشن پایین در حدود ۱ کیلومتر هستند که جهت پایش آلودگی آب‌های داخل خشکی‌ها(دریاچه‌ها) و آب‌های ساحلی مناسب نیستند و از سوی دیگر اکثر فعالیت‌های اقتصادی در طول مناطق ساحلی متمرکز شده و از این رو مهم است که با استفاده از سنسورهای ماهواره ای با رزولوشن بالا کیفیت آب‌های ساحلی و داخلی را کنترل و نظارت کرد. طول موج های موثر در تصاویر ماهواره ای چند طیفی در جدول زیر نشان داده شده است.

باند طول موج(نانومتر)
باند ۱ (ساحلی) ۴۲۹٫۳
باند ۲ (آبی) ۴۷۸٫۸
باند ۳ (سبز) ۵۴۷٫۵
باند ۴ (زرد) ۶۰۷٫۸
باند ۵ (قرمز) ۶۵۸/۵
باند ۶ (لبه قرمز) ۷۲۳/۵
باند ۷ (مادون قرمز نزدیک ۱) ۸۲۵٫۰
باند ۸ (مادون قرمز نزدیک ۲) ۹۱۹٫۴

تصاویر ماهواره ای رزولوشن بالا مانند Worldview-2 و IKONOS در زمینه نقشه برداری و تجزیه و تحلیل منابع زمینی و آبی در مقیاس‌های مختلف سه کاربرد اصلی دارند:

  1. طبقه بندی وضوح آب دریاچه
  2. نقشه برداری سطوح غیر قابل نفوذ شهری
  3. بررسی گیاهان آبزی
 

نظارت بر منابع آب با استفاده از تصاویر رزولوشن بالا
(Lake water clarity classification)

دریاچه‌ها از مهمترین منابع تفریحی و زیبایی‌شناختی هستند که به طور مستقیم بر ثبات اقتصادی و کیفیت زندگی ساکنان مناطق اطراف دریاچه‌ها تاثیر می‌گذارند. حفاظت و نظارت بر کیفیت آب دریاچه، نگرانی عمده بسیاری از سازمان‌های محلی و دولتی است. با این حال، به دلیل هزینه‌بر و وقت‌گیر بودن نظارت زمینی، حتی نظارت بر بیش از یک بخش کوچک از دریاچه‌ها با استفاده از روش‌های معمولی نظارت زمینی، ناممکن است. ماهواره های سنجش از دوری با رزولوشن بالا یکی دیگر از ابزار بالقوه برای جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز در ارزیابی شفافیت آب هستند.

سه متغیر رایج کیفیت آب که نشان‌دهنده وضعیت دریاچه هستند، عبارتند از فسفر (TP)، کلروفیل(chla) و (SDT- Secchi Disk Transparency). SDT شاخصی است که به شدت با پاسخ در باندهای آبی و قرمز ارتباط دارد و میزان کدری جلبک‌ها با سطح کلروفیل در ارتباط است. محققان با استفاده از تصاویر ماهواره ای رزولوشن بالا برای برآورد شفافیت آب دریاچه‌ها به روابط قوی میان هر دو مجموعه داده شفافیت آب(مشتق شده از TM و مشتق شده از SDT) و واکنش طیفی-رادیومتریکی این تصاویر پی‌برده‌اند. وجود این رابطه قوی نشان می‌دهد که تصاویر ماهواره ای رزولوشن بالا را می‌توان جهت ارزیابی شفافیت آب دریاچه‌ها و برکه‌ها مورد استفاده قرار داد.

داده های ماهواره ای برای تجزیه و تحلیل کاربری اراضی شهری و ویژگی‌های پوشش زمین مفید هستند. ارزیابی بصری چگونگی تاثیر کاربری و پوشش زمین بر شفافیت آب را می توان توسط همپوشانی دریاچه های طبقه بندی شده در تصاویر ماهواره ای مورد بررسی قرار داد. شکل زیر برخی از ویژگی های مختلف کاربری و پوشش زمین و اثرات مربوطه آن در شفافیت آب را نشان می‌دهد. به عنوان مثال، در گوشه جنوب شرقی ایگن، یک منطقه با مناطق جنگلی و تالاب‌های فراوان با توسعه محدود در قالب پارکینگ و خانه‌های تابستانی برای بازدیدکنندگان پارک وجود دارد. این منطقه دارای دریاچه هایی با شفافیت نسبتا بالای آب است. این شکل اطلاعات سودمندی از تصاویر ماهواره ای برای ارزیابی شفافیت آب در مقیاس شهری را نشان می‌دهد. این نوع از اطلاعات را می‌توان در برنامه ریزی شهری و مدیریت موثر دریاچه ها برای کمک به نظارت و حفاظت از شفافیت آب در مقیاس محلی به کار برد.

شفافیت آب-تصاویر ماهواره ای رزولوشن بالا

نظارت بر منابع آب با استفاده از تصاویر رزولوشن بالا
(Impervious surface mapping)

سطوح غیر قابل نفوذ، و یا مناطق غیر قابل نفوذ توسط آب، تاثیر منفی روی محیط زیست طبیعی دارد. این محیطهای ساخته شده – از جمله جاده‌ها، پشت‌بام‌ها، پیاده‌روها و پارکینگ‌ها – باعث افزایش میزان رواناب، و در نهایت حمل آلاینده‌های سطوح شهری به دریاچه‌ها و برکه‌ها می‌شود. بدین ترتیب، سطوح غیر قابل نفوذ کیفیت آب را تهدید می‌کنند. همچنین سطوح غیر قابل نفوذ به تعادل انرژی، اثرات گرمایی شهری، تقسیم‌بندی زیستگاه و فقر زیبایی‌شناسی چشم‌اندازها نیز اثرگذار است. برای نظارت بر این تأثیرات، مدیران منابع، درجه، میزان و توزیع مکانی این مناطق را با استفاده از روش‌های مختلف شامل نقشه برداری زمینی، تفسیر تصاویر هوایی و سنجش از دور تعیین می‌کنند.

تصاویر ماهواره ای به عنوان یک رویکرد با توانایی برآورد درصد پوشش این مناطق غیر قابل نفوذ در مناطق شهری به طور موثر ظاهر شده‌اند. تحقیقات قبلی با استفاده از لندست نشان می‌دهد که رابطه قوی بین پاسخ طیفی و رادیومتریکی و درصد نواحی غیر قابل نفوذ که از اندازه‌گیری تصاویر اورتو محاسبه شده، وجود دارد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل رگرسیون نشان داد که ارتباط بسیار قوی بین NDVI و درصد سطوح غیر قابل نفوذ وجود دارد. شکل زیر نقشه‌ای از تمام سطوح غیر قابل نفوذ شهری حاصل از تصاویر ماهواره های رزولوشن بالا را نمایش می‌دهد.

بررسی گیاهان آبزی
(Aquatic Vegetation Surveys)

در حالی که به دریاچه‌ها به عنوان مکان‌های دارای ارزش تفریحی و زیبایی‌شناختی نگریسته می‌شود، عموما به تالاب‌ها به عنوان مناطقی که مایه بروز مشکلات زیست محیطی که نیاز به کنترل و گند زدایی دارند، نگریسته می‌شود. یکی از علل عمده تخریب تالاب افزایش تخلیه آب باران ناشی از تغییراتی مانند افزایش در سطوح غیر قابل نفوذ شهری و یا نصب و راه اندازی سیستم های آبیاری بارانی در مناطق شهری و برون شهری، و همچنین سنگ فرش کردن و سیستم های فرار سیلاب در مناطق کشاورزی، که در نتیجه تاثیر عوامل فوق تغییراتی در هیدرولوژی و کیفیت و کمیت آب رخ می دهد. این تحولات به شدت عملکرد تالاب ها را تحت تاثیر قرار می دهد، و به دنبال آن گیاهان تالاب ها حذف و یا تحت فشار قرار می گیرد. حذف یا تحت فشار قرار گرفتن گونه های گیاهی تالابی بر کیفیت آب، حیات وحش، و جمعیت ماهی ها تاثیر مستقیم می گذارد. گونه های گیاهی تالابی به محافظت از کیفیت آب، ارائه زیستگاه برای ماهی ها و حیات وحش، و ارائه فرصت های اقتصادی و زیبایی شناختی در محدوده تالاب کمک میکنند.

گیاهان آبزی دریاچه ها و تالاب ها به عنوان ویژگی های مهم اکوسیستم، نیاز به حمایت و مطالعه دارند. به عنوان یک نتیجه از شناخت گیاهان آبزی درمحیط تالاب ها و دریاچه ها،نقشه برداری گیاهان آبزی و ارزیابی آن ها در حال تبدیل شدن به روالی عادی از تلاش ها و نظارت های انجام شده توسط مشاوران، گروه های شهروندی و سازمان های دولتی و محلی شده است. تنوع و فراوانی گیاهان آبزی ، بعنوان یکی از شاخص های مهم سلامت دریاچه یا تالاب است. از آنجا که نقشه برداری زمینی نیاز به وقت و منابع انسانی دارد، تنها بخش کوچکی از تالاب ها و دریاچه ها توسط سازمان های منابع طبیعی نقشه برداری شده است و داده ها و نقشه های دقیق به سختی به دست می آیند.

عمق سنجی

عمق سنجی با تصاویر WorldView-2

عمق سنجی چیست؟

عمق سنجی به مطالعه عمقی زیر آب از جمله اقیانوسها، رودخانه‌ها، جریان‌های آبی و دریاچه‌ها گفته می‌شود. اصطلاح «عمق سنجی» در اصل به عمق آب نسبت به سطح آب اشاره دارد، اگر چه به معنای «توپوگرافی زیر آب» یا شکل زمین های زیر آب نیز است. همانطور که نقشه های توپوگرافی ویژگی‌های سه بعدی (یا ناهمواری های) خشکی‌ها را نشان می‌دهند، نقشه های عمق سنجی نیز نشان‌دهنده ناهمواری های زیر آب هستند. تغییرات در ارتفاع کف آب ها با خطوط رنگی و کانتورها به نام منحنی میزان های های عمقی نمایان شود.

عمق سنجی، پایه و اساس علم هیدروگرافی است که ویژگی‌های فیزیکی سطح و عمق آب را اندازه‌گیری می‌کند. اطلاع از اجزای زیر آب به منظور انجام فعالیت‌هایی نظیر کشتیرانی، لایروبی، قراردهی خطوط لوله و کابل، تعیین نقاط پر خطر ساحلی، مطالعات هیدرولوژیکی، تهیه نقشه‌های جنس بستر، اطلاع از زیستگاه های دریایی، جهت کاربرد در امور محیط زیست، نظامی و مهندسی و نظایر آن ضرورت دارد .بدین منظور بایستی متدهایی به وجود می‌آمد تا با استفاده از آن به این هدف دسترسی پیدا کرد.

Read More