021-88813193

مطالعات ثقل سنجی در محدوده روستای نایبند

شرح پروژه

بر اساس بی هنجاری های مغناطیسی هوایی و زمینی در محدوده ای واقع در  جنوب شرق روستای نایبند مساحت هایی جهت انجام مطالعات حفاری اکتشافی مشخص شده بود با توجه به بررسی کارشناسی انجام شده و عدم دستیابی به مغزه آهندار در حفریات، مقرر شد مطالعات ثقل سنجی نیز بر روی بی هنجاری های مغناطیسی در محدوده انجام شود تا در صورت تایید در خصوص ادامه عملیات حفاری در محدوده تصمیم گیری شود. با توجه به ثبت تغییرات کم در مطالعات ثقل سنجی تعداد ۵ پروفایل  برداشت شد بر روی این ۵ پروفایل ۱۹۷ ایستگاه مورد اندازه گیری ثقلی قرار گرفت. در این مطالعات حداکثر تغییرات آنومالی بوگه ساده حدود ۲ میلی گال بوده که جهت وجود منابع سنگ آهن این تغییرات بسیار کم بوده و احتمال ارتباط این تغییرات با کانی سازی آهن در محدوده بسیار کم می باشد. بنابراین با توجه به مطالعات ثقل سنجی انجام شده در این محدوده می توان گفت تغییرات مقادیر اندازه گیری شده بسیار کم بوده و این تغییرات نیز با بی هنجاری های مغناطیسی منطبق نیست و بیشتر می تواند در ارتباط با تغییرات لیتولوژی در محدوده باشد. این مطالعات با استفاده از جدیدترین و دقیق ترین تجهیزات اندازه گیری در کشور و با استفاده از دستگاه اندازه گیری ثقل مدل CG5 ساخت شرکت کانادایی و آمریکایی Scintrex انجام شده است پیاده سازی ایستگاههای برداشت و ثبت تغییرات ارتفاعی بر روی ایستگاههای برداشت نیز توسط دوربین نقشه برداری توتال انجام شد

زمین ­شناسی عمومی محدوده

محدوده مورد مطالعه در نقشه یکصدهزارم زمین شناسی لکرکو قرار گرفته و رخنمون سنگی مشخصی داخل محدوده قابل مشاهده نمی باشد و تمامی محدوده پوشیده از آبرفت می باشد از لحاظ موقعیت زمین شناسی با توجه قرار گیری محدوده در بلوک لوت و نزدیکی محدوده به گسل نایبند موقعیت مناسبی دارد ولی با توجه به عدم وجود رخنمون سنگی در این محدوده هیچگونه شواهد کانی سازی در محدوده قابل مشاهده نیست. در این محدوده واریزه های زیادی از کانی های عقیق و سیلیس و اگات قابل مشاهده است و بر اساس نتایج حفاری زیر بخش آبرفت توف های صورتی رنگ و خاکستری رنگ وجود دارد

روش ثقل سنجی

مبنای روش گرانی ­سنجی، اختلاف وزن مخصوص مواد معدنی و سنگ­ های اطراف است که سبب می­ شود شتاب جاذبه در سطح زمین و در بالای ماده مزبور از شتاب عادی جاذبه بیشتر و یا کمتر گردد (بسته به اینکه وزن مخصوص ماده معدنی از سنگ های اطراف بیشتر یا کمتر باشد). در این حالت گفته می شود که ناحیه مزبور، دارای آنومالی مثبت یا منفی است. بدین شکل با اندازه گیری شتاب جاذبه، می توان تا حدودی به جنس مواد موجود در زیر ایستگاه اندازه ­گیری پی برد. هدف پیمایش های گرانی ­سنجی (گراویمتری) بررسی ساختارهای زمین­ شناسی زیرزمینی است که بر اساس آنومالی ­های (بی ­هنجاری­ های) موجود در میدان گرانشی زمین (میدان جاذبه زمین) در اثر تغییر چگالی سنگ­های زیرین سطح زمین ایجاد می­گردد. معمولاً سنگ­هایی که نسبت به سنگ­های اطراف خود چگالی بیشتری دارند (وزن مخصوص)، میدان گرانشی زمین روی آن­ها بیشتر است؛ در مقابل سنگ­هایی که چگالی کمتری دارند، کمبود نیروی گرانی زمین روی آن­ها قابل تشخیص است.

داده­ های گرانی سنجی منطقه نایبند

در ناحیه مورد مطالعه در مجموع ۱۹۳ ایستگاه گرانی سنجی در راستای ۵ پروفیل که جهت آنها تقریباً در راستای شمالی-جنوبی می­باشد، برداشت شده است. طراحی ایستگاه­ های گرانی سنجی با توجه به داده­ های مغناطیسی برداشت شده در این منطقه بگونه ­ای انجام شده است که اولا مناطق آنومال مهم داده ­های مغناطیسی را پوشش دهد و ثانیاً تا حد امکان حفاری­ های موجود در منطقه را نیز به منظور راستی آزمایی نتایج هر دو مجموعه داده پوشش دهد. موقعیت نقاط برداشت شده روی نقشه توپوگرافی در شکل زیر نشان داده شده است. همانطور که در شکل مشاهده می­ شود منطقه مورد مطالعه دارای یک توپوگرافی آرام با حدود ۱۴ متر اختلاف ارتفاع در کل منطقه مورد مطالعه است. این امر اثرات مربوط به تصحیح توپوگرافی در داده­ های گرانی سنجی تا حد زیادی مرتفع کرده و می­تواند مفسر را به تفسیری با دقت بالاتر راهنمایی کند.

پردازش و تفسیر داده‌های گرانی سنجی محدوده

به منظور پردازش و تفسیر داده­های گرانی سنجی از نرم افزار بروز و استاندارد بین المللی نظیر نسخه ۴/۸ (۲۰۱۵)  Oasis Montaj توسعه داده شده شرکت ژئوسافت استفاده می­شود.  نرم افزار مذکور شرکت ژئوسافت که به جرات می­توان گفت یکی از بهترین نرم افزار در پردازش داده­های گرانی سنجی محسوب می­شود، در انجام مراحل گوناگون پردازشی، طراحی فیلتر و اعمال تبدیلات مختلف گرانی استفاده می­شود. لازم به ذکر است که در کنار این نرم افزار از نرم افزارهای دیگری مانند Global Mapper, Surfer, Voxler نیز به فراخور نیاز استفاده می­شود. همچنین برای کار با پایگاه داده بزرگ ایران از نرم افزار Ultra Edit نیز استفاده می­شود.

از نرم افزار Oasis Montaj به منظور تهیه گرید داده­ها، طراحی فیلتر، اعمال مراحل پردازش داده­ها و اعمال تبدیلات گرانی سنجی در حوزه مکان و زمان استفاده می­شود. ورودی این نرم افزار نقشه­های Georef شده زمین شناسی و ساختاری و Shape فایل­های مربوط به آنها، پایگاه داده گرانی سنجی و سایر پایگاه­های داده مرتبط با تفسیر و پردازش داده­هاست.

یافته های پروژه

از برهم نهی مناطق امید بخش بدست آمده از داده­ های گرانی سنجی روی نقشه برگردان به قطب داده­ های مغناطیسی برداشت شده در منطقه نایبند، مشخص شد که آنومالی های مغناطیسی که تصور می شد ناشی از وجود توده آهن در عمق هستند در حقیقت در اثر تغییرات لیتولوژیک بین واحد آندزیتی و توف در عمق تقریبی ۴۰ تا ۶۰ متر زیر آبرفت ایجاد شده ­اند. نتایج حفاری های انجام شده نیز موید این مطب بود. بدین ترتیب در این پروژه با تلفیق چند تکنیک اکتشافی، از اتلاف زمان و سرمایه ناشی از  انجام حفاری های متعدد جلوگیری شد.

میزان پیشرفت پروژه

مطالعات اولیه و بررسی گزارشات مگنتومتری
پیاده کردن نقاط برداشت با دوربین نقشه برداری
برداشت گراویمتری
پردازش و تفسیر و تهیه گزارش
عنوان پروژه: مطالعات ثقل سنجی در محدوده روستای نایبند
مکان پروژه : خراسان جنوبی-نایبند
مساحت:  ۱۲۰ هکتار
تاریخ پروژه : اسفند ۱۳۹۵
مدت: ۱ ماه
تعداد کارشناس:  ۴ نفر
کارفرما: بخش خصوصی-شرکت زرین معدن چاف
دسته خدمات: مشاوره مهندسی معدن
نیاز به مشاوره در این زمینه دارید؟
از اینجا آغاز کنید.

آیا سوالی دارید ؟

شما همیشه می توانید با ما از طریق ایمیل یا تلفن یا فرم تماس با ما در ارتباط باشید .

0 نظر

نوشتن نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به کانال ما بپیوندید